Czym jest terapia schematów?

Terapia schematów, zwana również terapią schematyczną, jest formą terapii psychologicznej, która skupia się na identyfikowaniu, zrozumieniu i przepracowywaniu głęboko zakorzenionych przekonań, zwanych schematami, które wpływają na nasze życie i funkcjonowanie. Schematy to wewnętrzne struktury poznawcze, emocjonalne i behawioralne, które kształtują nasze reakcje na różne sytuacje.

 

Jakie są cele terapii schematów?

Głównym celem terapii schematów jest pomóc klientom w identyfikowaniu negatywnych schematów, które utrudniają im osiąganie pełni satysfakcji i szczęścia w życiu. Terapeuci pracują nad zrozumieniem genezy tych schematów oraz ich wpływu na aktualne problemy i relacje. Następnie, poprzez różnorodne techniki terapeutyczne, wspólnie z klientem dążą do przepracowania tych schematów i zastąpienia ich bardziej adaptacyjnymi przekonaniami.

 

Pochodzenie i rozwój terapii schematów

Terapia schematów opiera się na teorii schematów stworzonej przez psychologa Jeffrey’a Younga. Teoria ta zakłada, że wczesne doświadczenia, szczególnie w okresie dzieciństwa, kształtują nasze schematy, które wpływają na sposób, w jaki odbieramy i reagujemy na świat. Schematy mogą być wynikiem negatywnych doświadczeń, takich jak zaniedbanie, odrzucenie czy przemoc.

 

Jeffrey Young i rozwój terapii schematów

Jeffrey Young jest twórcą terapii schematów i odegrał kluczową rolę w jej rozwoju. Jego prace badawcze i kliniczne pozwoliły na opracowanie struktury terapii schematów. Włączając w nią różnorodne techniki terapeutyczne, takie jak rola terapeuty jako „zdrowego dorosłego”, praca z wewnętrznymi „dziećmi” klienta oraz techniki behawioralne.

 

Akceptacja i poparcie dla terapii schematów

Terapia schematów zyskała znaczną popularność i uznanie w świecie psychoterapii. Została oparta na solidnych podstawach teoretycznych oraz wsparta przez wyniki badań empirycznych, które potwierdzają jej skuteczność w leczeniu różnych zaburzeń, takich jak zaburzenia osobowości, depresja czy lęki.

 

Zasady i techniki terapii schematów

Identyfikowanie i zrozumienie schematów

Podstawowym krokiem terapii schematów jest identyfikacja i zrozumienie negatywnych schematów, które wpływają na życie klienta. Terapeuci pomagają klientom uświadomić sobie, jakie przekonania i schematy dominują w ich myśleniu, emocjach i zachowaniach. Poprzez dialog terapeutyczny, analizę wczesnych doświadczeń oraz techniki terapeutyczne, terapeuci pomagają klientom zgłębiać źródła tych schematów.

 

Przepracowywanie schematów

Terapia schematów skupia się na przepracowaniu negatywnych schematów i zastąpieniu ich bardziej adaptacyjnymi przekonaniami. Terapeuci pomagają klientom zidentyfikować sytuacje, w których schematy są aktywowane, i wspólnie eksplorują alternatywne sposoby myślenia i działania. Celem jest stopniowe modyfikowanie schematów, tak aby klient mógł funkcjonować w sposób bardziej satysfakcjonujący i zdrowy emocjonalnie.

 

Techniki behawioralne

W terapii schematów wykorzystuje się również techniki behawioralne, które mają na celu zmianę konkretnej, niepożądanej reakcji klienta na aktywację negatywnego schematu. Terapeuta i klient wspólnie identyfikują konkretne sytuacje, które wywołują negatywne emocje lub zachowania związane z danym schematem.

Następnie terapeuta pomaga klientowi nauczyć się nowych zachowań, które są bardziej adaptacyjne. Pomagają w radzeniu sobie z daną sytuacją w sposób bardziej korzystny. Na przykład, jeśli klient ma negatywny schemat odrzucenia i unikania bliskości z innymi. Terapeuta może wprowadzić ćwiczenia asertywności, które pomogą klientowi wyrazić swoje potrzeby i uczucia w sposób bardziej otwarty i bezpośredni.

Techniki behawioralne w terapii schematów mają na celu nie tylko zmianę konkretnych zachowań, ale także ugruntowanie nowych nawyków, które mogą przyczynić się do długoterminowych zmian w myśleniu i funkcjonowaniu klienta.

 

Terapia relacyjna

Innym istotnym elementem terapii schematów jest praca nad relacją między terapeutą a klientem. Terapeuta stara się stworzyć bezpieczne i wspierające środowisko terapeutyczne, które pozwoli klientowi odkryć, zrozumieć i przepracować negatywne schematy interpersonalne.

W relacji terapeutycznej klient ma okazję doświadczyć nowych wzorców interakcji i związków, które mogą różnić się od tych, które wytworzyły się w jego przeszłości. Terapeuta może stawać się modelem zdrowej relacji, dostarczając klientowi doświadczenia opartego na akceptacji, empatii i wsparciu.

 

Wypracowywanie zdrowych schematów

W terapii schematów istotnym aspektem jest także praca nad wypracowywaniem zdrowych schematów, które stanowią alternatywę dla negatywnych. Terapeuta i klient wspólnie opracowują bardziej korzystne i funkcjonalne sposoby myślenia, odczuwania i zachowania.

To często wiąże się z odkrywaniem własnych wartości, potrzeb i celów życiowych. Terapeuta wspiera klienta w rozwoju pozytywnych przekonań o sobie i innych, co pozwala stopniowo zastępować negatywne schematy nowymi, bardziej adaptacyjnymi.

 

Terapia grupowa i indywidualna

Psychoterapia schematów może być realizowana zarówno w formie terapii indywidualnej, jak i grupowej. Terapia grupowa daje klientom możliwość dzielenia się swoimi doświadczeniami z innymi i nabywania nowych umiejętności społecznych. W grupie osoby mogą również obserwować, jak inni radzą sobie z podobnymi problemami i schematami.

Terapia indywidualna pozwala klientowi skoncentrować się na swoich unikalnych potrzebach i wyzwaniach oraz na indywidualnym procesie terapeutycznym. Terapeuta może dostosować techniki terapeutyczne do indywidualnych cech i historii klienta.

 

Terapia schematów – podsumowanie

Podsumowując, terapia schematów to kompleksowe podejście psychoterapeutyczne, które pomaga klientom identyfikować i zrozumieć negatywne schematy. Przerabiać je na bardziej adaptacyjne i zdrowe sposoby myślenia, odczuwania i działania. Dzięki zastosowaniu różnorodnych technik terapeutycznych, terapia schematów może być skutecznym narzędziem w leczeniu różnych zaburzeń emocjonalnych i osobowościowych. Może być również pomocna w rozwoju osobistym i budowaniu bardziej satysfakcjonujących relacji z innymi.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Opublikuj komentarz